Adam kayırma

İmtiyaz, diğer 99 kelimemiz gibi Arapça kökenlidir.

Kelimenin etimolojisine indiğinde, dünden bugüne gerçeği ayırt etmenin soyut bir kavramına dönüştüğünü; ardından toplumsal ve entelektüel mükemmellik anlamını kazandığını görüyoruz.

Mesela Kur’an’da kelime bir ayette şöyle kullanılıyor:

“Allah böylece murdar olanı temiz olandan ayırır, (..)” – 8:37

Burada imtiyaza değer görünenin pür, temiz olması gerektiği vurgulanır.

Kavram, Arap dillerinden Türkçemize ve nihayetinde Batı’ya güçlü bir felsefi ayrıştırma taşımıştır. Bu tartışılmazdır. Çünkü özellikle Kıta Avrupası’ndaki benzer Latince kelime: privus (özel) + lex (yasa), yani İngilizce “privilege”dan gelir.

Yasaldır. Fizikseldir.

Bu fiziksel ayrımdan, anlam İslam dünyasının etkisiyle şu alanlara doğru genişlemiştir:

-Entelektüel ayrı: Fikirleri ayırt etme

-Ahlaki ayrım: Doğru ile yanlışı ayırt etme

-Toplumsal ayrım: Ayrıcalık / statü

-Akademik ayrım: Üstün başarı derecesi

Bugün imtiyaz kelimesi Türkiye’de adam kayırma olarak okunur.

Adam kayırma. Yani hak yeme. Yani yağma.

Ne kadar çürümüş olduğunuzu hatırlatmak istedim.