Dünyanın merkezi

Türkiye'nin dünyayı okuması uzun yıllar boyunca çok tek taraflı olmuştur. Bundan kasıt, kendi perspektifimizden hiç sapmadan, kendimizi işlerin tam ortasında görüp konuşmamızdır.

Bu eğilim çok normaldir çünkü Türkiye, jeopolitik olarak inanılmaz problemli bir merkezde yer alır ve dünya tarihindeki en güçlü imparatorluklardan birinin devamıdır.

Ancak yine de bu problemlidir. Başkalarını anlayamamak, bir bakıma kendinizi de iyi okuyamadığınız anlamına gelir ve nihayetinde sizi sıkıntılı pazarlıklara sürükler.

Bugün bunu düşündüm çünkü bir dostum şöyle bir şey söyledi: "ABD'yi abartıyorsunuz, bakın İran hâlâ direniyor..."

Bu ifadenin arkasındaki düşünce sürecini besleyen zihniyet, bu bölgenin genelinde hâkim.

Öncelikle şunu halledelim:

ABD istediği için İran direniyor. ABD belirsizlik istediği için çekişme sürüyor. ABD istese İran ordusunu birkaç haftada tamamen yok edebilir. Ancak bunu yapmaz. Çünkü ABD'nin işine gelmez. Çünkü bunu Irak'ta yaptılar ve ülke başlarına kaldı. Ordusuz kalan Irak'ta terör ve her türlü güvenlik sorunu türedi. Sonunda da isteseler bile çıkamayacakları bir bataklığa saplandılar.

Dostlar, Osmanlı'yı hegemon bir güç olmaktan alıkoyan şey, okyanuslara ve Uzak Doğu'ya açılamamasıdır. Çünkü Osmanlı için dünyanın merkezi zaten bulunduğu konumdu.

Bu düşünce bize bir miras.

Bundan kurtulmamız lazım.