Töre

Bugün Türkiye'de gördüğümüz hukuksuzluk ve etikten kopuşun arkasında Türk'ün geleneğini unutması vardır. Bu temaya ne kadar yakınsın bilemem ama çerçeveyi anlaman adına sana kısa bir özet geçebilirim:

Coğrafya ve imparatorluk farklarını bir kenara bırakırsak, Töre, Roma hukuku ve İngiliz common law geleneği aynı temel medeniyet refleksini paylaşır. "Nasıl yani?" Şöyle:

Hukuk hükümdarın üstünde durmalı ve düzeni süreklilik yoluyla korumalıdır. Töre’de kağan Tengri’nin verdiği kut ile hükmeder ve atalar düzenini bozarsa meşruiyetini kaybeder; Roma’da imparator dahi köklü hukuk geleneği ve yerleşmiş normlar içinde hareket etmek zorundadır; İngiltere’de ise kral, kendi iradesinden üstün sayılan common law ve teamül tarafından sınırlandırılır.

Bu üç sistem de soyut bir teoriden değil, gelenekten, örften ve gücü istikrara bağlama ihtiyacından doğmuştur. Hepsinde ortak olan fikir şudur: meşruiyet çıplak kuvvetten gelmez; kabul edilmiş kurallara, tarihsel devamlılığa ve yöneten kişiden daha büyük bir hukuk çerçeçevesine dayanır.

Türklerin Töre’sinden beslenmesi hiçbir zaman geriye yüz çevirme olarak okunamaz.

Düşünmemiz lazım dostlar...

Bu noktaya gelene kadar birçoklarını ayağa kaldırdık ve kendimize ait birçok şeyi de bu uğurda kaybettik.

Yeni bir yol mümkün.