Korelasyon

Türkiye nedensellik ve korelasyon kavramlarını birbirine en çok karıştıran toplumlardan biri olabilir. Ve şüphesiz ki, kafası bu bağlamda karmakarışık.

Neredeyse her konuda A’nın B’ye yol açtığını düşünüyoruz, dolayısıyla çok fevri bir şekilde daha fazla A’nın daha fazla B üreteceği sonucuna varıyoruz. A ve B geçmişte bir noktada ilişkili olmuş olsa da; A’yı iyileştirmenin B’ye fazla sağlayacağının garantisi yok.

Mesela; son 10 yılda fazla oturma sürelerinden kaynaklı ölümler ile dondurma tüketimimiz neredeyse aynı hızda arttı. Bu korelasyona bakarak dondurma tüketiminin ölüme sebebiyet verdiğini söyleyebiliriz. Bu garip çıkarım anlamlı olabilir ama doğru olamaz. Çünkü dondurma tüketiminin çok ötesinde, uzun süreli oturmanın insan ölümlerine sebebiyeti ile ilgili data fazlasıyla kompleks ve karmaşık bir meseledir.

Türkiye’nin ekonomi, faiz, enflasyon, döviz veya dolar değil siyasi problemleri vardır.

Korelasyon sizi yanıltmasın, bu ülkenin kuruluşundan bugüne nedensellik problemleri vardır.