Sistem gizemi

Sistemin işleyişi kompleks, sonuçları ise basit olmalıdır.

Hiçbirimiz iPhone’ların arkasındaki işletim sisteminin basit katmanlardan oluştuğunu iddia edemeyiz. Ancak ön yüzü, bir çocuğun birkaç günde ayak uydurabileceği kadar sade ve anlaşılırdır.

Her ne kadar tarihi bu kadar basite indirgemek doğru olmasa da kendimi alıkoyamıyorum:

Özellikle Orta Doğu -ama benzer şekilde Asya ve Afrika da- hiçbir zaman retrospektif olarak gerçekten kompleks sistemler kuramamıştır. Buna karşılık Roma’dan başlayarak Anglo-Sakson ve Franko-Norman Avrupa devletlerine, oradan da Amerika Birleşik Devletleri’ne kadar uzanan çizgide; sonuçları itibariyle verimli, işleyişi itibariyle kompleks sistemler inşa edilmiştir.

Batı liderliğinin arkasında, bu sistem kurma dehasından başka gizemli bir numara yoktur.