Zamanını veya sonuçları fiyatlayabilirsin. Yazılımcılar birincisini, doktorlar ikincisini satar.

Pazarlamanın bu farkı çok iyi kavraması gerekir. Çünkü takip edecek soru şudur:

Sonuçlar bizim için ne kadar önemli?

Zamanın üzerimize oynadığı iki hilesi vardır:

Bitmeyecek kadar uzun veya yetmeyecek kadar kısa görünür. İkisi de kuruntudur.

Çünkü zaman şekilsiz, evhamın lüzumsuzdur.

Zaman tıpkı su gibi, girdiği kabın şeklini alır.

Gün hepimiz için 1440 dakikadır. Yetmiyorsa hesap hatası, uzun geliyorsa boş yapıyorsun demektir.

Zaman mutlaka biter ve hayli yeterlidir.

Belki miktarını dert etmeyi bir tarafa bırakıp, işe koyulmanın zamanı gelmiştir.

Bugün Miele’nin* yeni billboard reklamını gördüm.

Çok otantikti. Özgün. Sloganı: “Oldukça küçük.”

O kadar ki, ürün gözükmüyor. Çünkü ürün siyah, arka plan da siyah.

Özgün, ‘insicam’ kadar kıymetli bir kavram değildir.

Senden beklediğimiz; tutarlı, görünür yani sözünün eri olman.

Otantiğe fazla kafa takma.

*Lüks segment ev eşyaları üreticisi.

Kusura ceza uygulamak ile başarıyı ödüllendirmek adil bir konsepttir. Çalışır.

Ve sadece türümüz için değil gezegendeki her canlı için uygulanabilirdir.

Ancak sadece türümüz bu model üzerinden enstitüler kurar.

Bu nedenle neyi cezalandırıp neyi ödüllendirdiğiniz uzun vadede hayati önemdedir.

Mesela: Şehirlerimizi geri dönülmez şekilde tahrip etmiş olmamızın arkasında bu sorunlu ceza/ödül modeli vardır.

Bittabi kültür her şeyde olduğu gibi bu strüktür için de belirleyici faktördür.

Ceza/ödül mekanizmasını iyileştirmeden davranışı iyileştirmek mümkün değildir. Eğer hoşnut olmadığın bir büyüme varsa; ceza yoktur, ödül vardır.*

*Pazarlamanın neyi ödüllendirdiği önemli bir başlangıç noktasıdır.

Elinde akıllı telefonun olmadan tuvalete çıkamıyorsan bu bir alışkanlıktır.

Aynı sigara gibi. İster inan, ister inanma sigara da bağımlılıktan öte bir alışkanlıktır.

Her bağımlılık alışkanlık doğurmaz ama her alışkanlık mutlaka bir tabiiyete bağlıdır.

Ve sadece tırnak yeme gibi maddiler değil duygular da alışkanlığa dönüşebilir.

Mesela hep arabesk yaşamak bir duygusal alışkanlıktır.

Güvenilmemek, yalnızlık, sinir ve cömertlik de birer alışkanlıktır. Alışkanlık sık tekrarın ürünüdür.

Hedef sık tekrar ile güzel alışkanlıklar üreten sistemler kurmaktır. Çünkü aksinden geri dönmek çok zordur (Bu kadar kısıtlamaya rağmen sigara içmeyi bırakamayana danışabilirsin).

Pazarlamandan geleceği ürününden sonra buna bağlı olabilir.

Bazen odağımız yoksuluk içinde kıvranan insanlardan iki ayağı kusurlu bir bebek zürafaya yönelebilir.

Bu zürafayı yaşatmak için harcanan emek ve binlerce dolar ise kafa karıştırabilir.

Karıştırmasın.

Birinin diğeri ile ilgisi yoktur.

Kendi türümüzü önceliklendirmeye ara vermek bizden daha önemli şeylerin olduğunu anlamamıza yardımcı olur.

Aynısı pazarlama faliyetinin içinde hep ikinci sıraya attığın o devamsız veya maddi olarak sana ulaşmakta zorlanan müşterilerin için geçerli olabilir.

Sayfayı çevir.

Güçlü bir önyargıdır ve boş laftır.

Evet, çıkar.

Önyargı bir düşünce tuzağıdır.

Düşünce şekli değildir.

İzolasyonun çıkış noktası görüldüğü bir sosyale doğru ilerliyoruz.

Bu bir tezat çünkü izolasyon toplum olmanın zıttıdır.

Mahreme erişim artık algoritmanın elinde ve yapay zeka ışık hızında çalışıyor.

Bazı insanlar bunun farkında ve bundan ciddi ölçüde rahatsız.

Market teknolojinin gelişimi ile yeni konsept ve eğilimler öğrenir.

Belki erken konuşuyorum ama gelecek on yılın pazarlama eğilimi: Ketumluk olacak.

Ağzı sıkı olan kazanacak.

Vefa Arapça kökenli bir kelime. Borca sadık olmak demek.

Çok güçlü bir konsepttir. Çünkü borçlu olmak başka, borçlu hissetmek başkadır.

Esnaf fırıncıya borçlu hissetmiyoruz çünkü bittabi kendi ekmeğimizi kendimiz pişirebiliriz.

Türk Telekom, Vodafone vd. benzerlerine borçlu hissetmiyoruz* çünkü çözemeyeceğimiz bir problemi bize fahiş fiyattan satıyorlar.

Hizmet veya ürün üretmek bir aşama, borçlu hissettirmek** başka bir aşamadır.

Vefa paha biçilmezdir.

Kazanmakta ustalaşan, kazanmaya kafa yoran çok azdır. Ve bu pazarlamadır.

*Belki nefret ediyoruz.

**Jobs bunu çok iyi yaptı. Belki en iyi.

İstanbul trafiğinde kural dışı davranmak bazen trafiğin faydasınadır.

Çünkü trafik sistemimiz, urbanizm ve eğitim seviyemiz yağma üzerine modellenmiştir.*

Bu ve benzeri bozuk sistemlerin etrafından dolanmak sistemin kendisini deşarj eder.

Yararlıdır.

Tabi ki orta ve uzun vadede kapsamlı bir çöküş kaçınılmaz olacaktır.**

İyi veya kötü her sistem üretkendir.

Yozlaşmış sistemler; adaletsizlik, bağımlılık, kötü huy/metod ve sağlıksız bir kültür üretir.

Geri dönülmez hasarlar bırakır.

Güzel sistemler kur ya da parçası ol.

*Şehircilik. Şehir tasarımı.

**Bu ifade inan ki, oldukça iyimserdir.