Arkadaşlar, bizim sorunumuz çok. Yani genel itibariyle Kuzey Amerika ve Kıta Avrupası dışında kalan tüm problemler eski ve anlamını uzun yıllar önce yitirmiş durumda. Bunu kenara çekilmiş, pesimist bir bıkkınlık ile yazmıyorum. Objektif olduğumu düşünüyorum. Size aksini söyleyip, gaza getiren sizi kandırıyordur. Çıkış yolu yok mu? Var tabi ki: Liderlik. Ancak sade ve basit olmalı. Böyle kişilerin varlığı/arzı problem değil. Mutlaka ülkemizde bunlardan bir düzine vardır. Problem bu kişileri böyle ömür törpüsü bir göreve ikna etmekte çıkıyor.

Ne dediğimi daha iyi analiz etmek istiyorsanız Jamie Dimon’a bakın. İngilizceniz varsa bu adamı iyice irdeleyin. “Lider nasıl olur?“un ürün şablonudur kendisi. Ve evet, siyasete girmek istemiyor.

Son 20 yıldır büyüttüğümüz en işe yaramaz huy mızmızlanmak oldu. Gen Y ve Z’yi nasıl bu kadar arabesk yapmayı başarabildik hayret ediyorum doğrusu. Ama evet, politik endoktrinasyon sadece doğrusal çalışmıyor. Her şeyden şikayet eden ve kıllanan bir liderliğin sonucu bu olur.

Hep bize yapılan bir haksızlık var. Hep hakkımız yeniyor. Yamal’ın değil Arda’nın golü birinci olmalıymış da falan da filan. Bir sürü zırva. Yediğimiz haklar ve ihlal ettiğimiz evrensel kuralların bütünü ne olacak kardeşim? Daha iki gün önce yolda yürüyen iki insan akıl almaz bir ihmal yüzünden öldü yahu! Bu insanlarımızın hakkını kim yedi? Fransızlar mı? Almanlar mı? Derin bir subjektivite içine batmış durumdayız. Silkelenip işe ver gerçeklere odaklanmamız lazım. Biz bu değiliz, değildik!

Bugün yine Türkiye’nin politik tarihi için önemli ve talihsiz bir günün yıl dönümü. Yine birçoğumuzun ne olup bittiği konusunda kafasının karışık olduğu günlerden biri. Böyle birçok günümüz var. Ve eğer bu konuda talep/fiyat benzeri gelişmişlik üzerine bir grafik çizmiş olsaydım şuna benzerdi:

Bugünle ilgili kafamın karışık olmadığı tek bir mesele var: Bu ülkenin insanları, görüşlerini beğenin veya beğenmeyin onlara kimin neyi dikte edeceğini kendileri seçmek istiyorlar. Lakin aynı insanlar, benzer cemaatlerin güçlü yapısal varlıklarını korumaya ve 2016 darbe girişimine uzanan benzer manipülasyonlara karşı riskleri canlı tutmaya devam ediyorlar. İşte bu kısmı -maalesef- anlama şansım yok.

İrademize sahip çıkıyor olmamız harika bir şey. Onun bu kadar sık manipüle edilmesine izin veriyor olmamız ise kötü bir şey.

Umarım tekrarlanmaz.

İki hadise:

Trump suikast girişimi ve benzeri aksiyonlar, kişiyi elimine ederek fikri yok edeceğini düşünür. Büyük yanılır.

İzmir elektrik faciasında ise iyi bir fikir saf dışı bırakıldığı için kişi/birey yok olur.

Birincisi problemi çözmeye çalışır. İkincisi görmezden gelir.

Bence ikincisi daha tehlikeli bir suikast girişimidir.

Mr. Beast 26 yaşında ve Youtube kanalının bugün itibariyle 301 milyon üyesi var.

Mr. Beast gerçek adıyla James Stephen’ın boşanan anne ve babası dar gelirli birer asker. Söylentilere göre babası sorunlu bir tip.

Soylu, varlıklı bir aileden gelmeyen, sınıfsal bir çevreden destek almamış ve eğitimini yarıda bırakmış bu yetenekli -ve belki de dahi- genç girişimci nasıl oldu da 20’li yaşlarında bir medya devine dönüştü?

Kapitalizm.

Mr. Beast’in başardığını hiçbir sosyal seviyede; kapitalist ve demokratik bir ülke dışında başarma şansınız yoktur.

Ekonomik problemleri nasıl çözeceğimizi bilmiyoruz. Çünkü problem ekonomi değil. Ekonomi bir semptom. Bir kanser.

Problem neredeyse tamamen çürümek üzere olan hukuk sistemimizde. Problem sorunlu anayasamızda. Problem iyileştiremediğimiz eğitim modelimizde. Problem kusurlu demokrasi anlayışımızda. Problem boşa geçip giden son on yılda. Heba ettiğimiz, ihraç ettiğimiz potansiyelde.

Problem ekonomiden çok daha büyük.

Aşırı sağın yanlış sosyal politikaların bir sonucu olarak yükseldiği bugünlerde, Srebrenitsa’yı anlamak daha büyük bir önem taşıyor.

Tarih bize her fırsatta aşırıcılığın sadece bir reaksiyon değil, bir tercih ve kötüden yana tavır almak olduğunu açıkça öğretti.

Hayır; Nazilerin davası haklı değildi. Hayır; Mussolini ve Enver Hoca halkını sevmedi. Ve hayır Mladič bir vatansever değildi: Psikopatın tekiydi.

Tarih öğretir, uyarır. Ancak tekrar etmekten de çekinmez: O bizim sorumluluğumuzda.

---

Srebrenitsa Soykırımını Uluslararası Düşünme ve Anma Günü’nde, şehitlerimizin kederli ailelerine ve tüm Boşnak halkına en içten taziyelerimi iletiyorum.

Pinokyo yalan söyleyemez çünkü her söylediğinde burnu uzar.

Ancak asıl mesele; laneti ortadan kalktığında Pinokyo yalan söylememek için çaba sarf edecek mi?

Pinokyo’ya neden yalan söylememesi gerektiğini öğretmek, yalan söylemesine engel olmaya çalışmaktan daha anlamlı bir çabadır.

Satışın baskısı altında Pazarlama yapamazsınız. Bakın, bu bir alelade tespit veya “Olur öyle bazen…” bir mesele değildir. Binlerce gözlemden süzülmüş bir olgudur.

İş modelin iş yapmıyorsa, ürünün bir ihtiyaç veya arzuyu asgari karşılayamıyorsa: Pazarlama çalışmaz. Çalışamaz.

Her şey OK’miş gibi davrandığımız ve belki de tamamı hileli bir sistemin parçası olduğumuzun farkında olmadan mevcut durumu geçiştirdiğimiz şu günlerde Nicolaus Copernicus’un şu sözünü hatırlatmak isterim:

“Krallıkları, prenslikleri ve cumhuriyetleri etkileyebilecek sayısız bela olmasına rağmen, hiçbir şey paranın değerinin düşürülmesinden daha tehlikeli, daha zararlı ve daha çok çekinilmesi gereken bir şey değildir.”